Bij een fraudeverdenking is de zaak vaak nog te sturen — als u er vroeg bij bent
Fraudezaken beginnen zelden met een aanhouding en vaak met een boekenonderzoek of een uitnodiging van de FIOD. Juist dan, vóór de tenlastelegging, valt er nog te sturen.
Wat onder fraude valt
Fraude is een verzamelbegrip: valsheid in geschrifte (art. 225), uitkerings- en subsidiefraude, factuur- en declaratiefraude, zorgfraude en faillissementsfraude. De rode draad is misleiding met een document of opgave.
Kern van elke fraudezaak is het opzet. Een fout, een slordige administratie of een civiel geschil is nog geen misdrijf. Dat onderscheid maken wij hard.
Opzet is de kern
Zonder opzet op misleiding is er geen fraude. Het OM leidt opzet graag af uit de uitkomst, maar een vergissing, een onduidelijke afspraak of een gebrekkige administratie is iets anders dan bewuste misleiding.
Wij bouwen het verweer op rond het ontbreken van opzet en het vaak civiele karakter van het onderliggende geschil.
Oplichting (art. 326 Sr) of valsheid in geschrifte (art. 225 Sr)?
Het OM kiest bij fraude meestal uit twee artikelen. Oplichting (art. 326 Sr) vereist een oplichtingsmiddel — een valse naam, een valse hoedanigheid, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels — én dat iemand daardoor is bewogen tot afgifte. Een enkele leugen of het niet nakomen van een afspraak is géén oplichting; dat is een civiel geschil.
Valsheid in geschrifte (art. 225 Sr) gaat om het opmaken of gebruiken van een vals geschrift dat tot bewijs kan dienen: een factuur, een loonstrook, een jaarrekening. Hier hoeft niemand daadwerkelijk benadeeld te zijn; het oogmerk om het stuk als echt te gebruiken volstaat voor het OM.
Beide artikelen kennen een maximum van vier jaar; bij de bijzondere fraudevormen (faillissement, uitkering, belasting) gelden eigen bepalingen. In de praktijk worden fraudezaken vooral bepaald door het benadelingsbedrag en de vraag of u het initiatief had of slechts meeliep.
Wat betekent het benadelingsbedrag voor de straf?
Rechters hanteren oriëntatiepunten die oplopen met het bedrag: bij bedragen tot enkele duizenden euro's wordt meestal een taakstraf overwogen, boven een ton wordt een onvoorwaardelijke gevangenisstraf reëel.
Het OM rekent het bedrag graag ruim; de verdediging toetst elke post. Een lager bewezen bedrag is vaak het verschil tussen een taakstraf en detentie — en tussen wel of geen ontnemingsvordering.
FIOD, boekenonderzoek en de vroege fase
De FIOD en bijzondere opsporingsdiensten werken grondig en langdurig. Vaak weet u van een onderzoek voordat er een dagvaarding ligt. In die fase kunnen wij met het OM in gesprek, stukken aandragen en de richting beïnvloeden.
Wij begeleiden u bij verhoren, doorzoekingen en gegevensvorderingen, en bewaken dat u geen ontwijkbare fouten maakt.
Meewerkplicht én zwijgrecht
Als belastingplichtige heeft u fiscale meewerkverplichtingen, maar als verdachte heeft u zwijgrecht. Die twee lopen in een fraudeonderzoek door elkaar heen.
Wij bewaken die grens scherp, zodat u niet ongemerkt bewijs tegen uzelf aanlevert.
Bijzondere vormen: faillissement, subsidie en zorg
Faillissementsfraude (benadeling van schuldeisers), subsidie- en zorgfraude kennen elk hun eigen bewijsvragen en toezichthouders. Vaak spelen administratieve normen en strafrecht tegelijk.
Wij kennen dat samenspel en voorkomen dat een administratief verschil van inzicht onnodig als misdrijf wordt behandeld.
Sepot, transactie of afdoening zonder zitting
Juist in de vroege fase is een sepot, een transactie of een afdoening zonder openbare zitting mogelijk. Dat kan een dagvaarding — en de publiciteit daarvan — voorkomen.
Hoe eerder wij betrokken zijn, hoe groter die ruimte. Wij zoeken actief het gesprek met de officier.
Ontneming, bestuursverbod en toekomst
Bij grote fraude dreigt naast straf een ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel en soms een civielrechtelijk bestuursverbod. Een veroordeling raakt uw VOG en uw positie als ondernemer.
Wij verweren op de strafzaak én op de ontnemingsvordering, en houden uw reputatie en toekomst vanaf het begin in het oog.
Soorten fraude — kies uw situatie
Elke fraudevorm kent eigen bewijsvragen en toezichthouders. Lees verder over faillissementsfraude, uitkeringsfraude, belastingfraude, btw-fraude, zorgfraude, hypotheekfraude, verzekeringsfraude en subsidiefraude.
Wanneer schakelt u ons in
- De FIOD of een opsporingsdienst heeft contact gezocht
- Er is een doorzoeking of gegevensvordering geweest
- U bent uitgenodigd als verdachte voor verhoor
- De Belastingdienst, gemeente of UWV meldt een strafrechtelijk vervolg
- Er is beslag gelegd of een ontnemingsvordering aangekondigd
- U heeft een dagvaarding of transactievoorstel ontvangen
Veelgestelde vragen
Ik heb alleen een fout gemaakt. Is dat fraude?
Fraude vereist opzet op misleiding. Een vergissing of onduidelijke afspraak is dat niet. Wij bouwen het verweer op rond het ontbreken van opzet en het civiele karakter van het geschil.
Kan ik voorkomen dat het tot een zitting komt?
Soms. In de vroege fase is een sepot, transactie of afdoening zonder zitting mogelijk. Hoe eerder wij betrokken zijn, hoe meer ruimte er is.
Moet ik meewerken aan het boekenonderzoek?
Er is een grens tussen fiscale meewerkplichten en uw zwijgrecht als verdachte. Die grens bewaken wij, zodat u niet ongemerkt bewijs tegen uzelf levert.
De bedragen zijn hoog. Wat riskeer ik?
Bij grote fraude dreigt gevangenisstraf en ontneming van wederrechtelijk voordeel. Wij verweren op zowel de strafzaak als de ontnemingsvordering.
Wat is valsheid in geschrifte precies?
Het opzettelijk vals opmaken of vervalsen van een document dat als bewijs moet dienen, met de bedoeling het als echt te gebruiken. Ontbreekt dat oogmerk, dan houdt de beschuldiging geen stand.
Ik ben bestuurder. Riskeer ik een bestuursverbod?
Bij ernstige fraude of faillissementsfraude kan een civielrechtelijk bestuursverbod worden gevorderd. Wij verweren daar zelfstandig tegen naast de strafzaak.
Wordt mijn zaak openbaar?
Een afdoening zonder zitting voorkomt vaak publiciteit. Wij sturen waar mogelijk op een discrete afhandeling.
Raakt dit mijn VOG?
Een fraudeveroordeling weegt zwaar bij een VOG-aanvraag, zeker voor financiële functies. Wij houden dat belang vanaf het begin in het vizier.
Ik heb een brief van de FIOD ontvangen. Ben ik verdachte?
Niet altijd. De FIOD kan u als getuige of als belastingplichtige benaderen. Zodra u wordt uitgenodigd voor een verhoor "als verdachte", heeft u zwijgrecht en recht op een advocaat. Bel ons vóór u reageert.
Kan een fraudezaak zonder zitting worden afgedaan?
Ja. Bij lagere bedragen en een first offender is een sepot, transactie of strafbeschikking mogelijk. Wij bespreken dat in een vroeg stadium met de officier — dat is meestal de beste uitkomst voor uw toekomst en uw VOG.
Wat is het verschil tussen fraude en een zakelijk conflict?
Fraude vereist opzet op misleiding. Een wanprestatie, een faillissement of een mislukte investering is dat niet. Wij zien geregeld dat het OM een civiel geschil strafrechtelijk inkleurt; dat bestrijden we op het opzet.