4 juni 2026 · Fraude
Fout of fraude? Waarom alles draait om opzet
Fraude is een zwaar woord voor wat soms niet meer is dan een fout. Het Openbaar Ministerie leidt opzet graag af uit de uitkomst — er is immers schade — maar een vergissing, een onduidelijke afspraak of een gebrekkige boekhouding is iets heel anders dan bewuste misleiding. Juist op dat onderscheid valt of staat een fraudezaak.
Opzet is de kern van elke fraudezaak
Fraude is een verzamelbegrip voor delicten als valsheid in geschrifte, uitkerings- en subsidiefraude, factuur- en declaratiefraude en faillissementsfraude. Hoe verschillend die feiten ook zijn, ze delen één noodzakelijke schakel: opzet op misleiding. Zonder dat opzet is er geen strafbaar feit, hoe vervelend de uitkomst ook is.
Dat betekent dat niet de fout zelf, maar uw bedoeling daarachter beslissend is. Een onjuiste opgave die voortkomt uit onwetendheid, tijdsdruk of een misverstand mist de kwade wil die de wet vereist. Veel zaken die als fraude worden gepresenteerd, hebben in werkelijkheid een civiel karakter: een geschil over uitleg, nakoming of verrekening dat thuishoort bij de civiele rechter.
Hoe het OM opzet probeert af te leiden
Omdat opzet zelden met zoveel woorden vaststaat, redeneert het Openbaar Ministerie terug vanuit het resultaat. Uit de omvang van het nadeel, het patroon in de stukken of het feit dat u "het had moeten weten", wordt geconcludeerd dat u wel bewust moet hebben gehandeld. Die redenering oogt sluitend, maar leunt vaak op aannames in plaats van bewijs.
Wij bouwen het verweer op rond precies die zwakke plek. Wij laten zien waar sprake was van een vergissing, een onduidelijke instructie of een administratief verschil van inzicht, en plaatsen de stukken in hun werkelijke context. Waar het OM een patroon ziet, zit soms niet meer dan een reeks losse fouten zonder verbindend opzet.
Meewerkplicht, zwijgrecht en de vroege fase
Fraudezaken beginnen vaak met een boekenonderzoek of een uitnodiging van de FIOD, ruim voordat er een dagvaarding ligt. Dat is een kwetsbare fase, want als belastingplichtige heeft u meewerkverplichtingen, terwijl u als verdachte zwijgrecht heeft. Die twee lopen door elkaar heen, en ongemerkt bewijs tegen uzelf aanleveren is zo gebeurd.
Juist in die vroege fase valt er nog te sturen: met het aandragen van stukken, een gesprek met de officier en soms een afdoening zonder openbare zitting. Hoe eerder wij meekijken, hoe groter die ruimte. Heeft de FIOD contact gezocht of bent u uitgenodigd voor verhoor? Leg uw situatie aan ons voor voordat u verklaart.