Artikel 8 WVW: rijden onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen — de meting is aanvechtbaar
Rijden onder invloed is het meest voorkomende verkeersmisdrijf en de meest voorkomende reden dat een rijbewijs ter plaatse wordt ingevorderd. Artikel 8 WVW kent vaste grenswaarden voor alcohol en drugs, maar de uitkomst van een zaak wordt niet alleen bepaald door het gemeten gehalte. De procedure rond ademanalyse en bloedonderzoek is omgeven met strikte waarborgen — en een fout daarin kan de hele meting van tafel halen.
Werk mee, maar verklaar niet
Weigeren van de ademanalyse of bloedproef is zelfstandig strafbaar (art. 163 WVW) en wordt bestraft alsof u zeer veel had gedronken. Werk dus mee aan het onderzoek — maar u hoeft niets te zeggen over wat, hoeveel en wanneer u heeft gebruikt.
Noteer tijden en omstandigheden
Hoe laat werd u staande gehouden, hoe laat was de blaastest, is de wachttijd van twintig minuten aangehouden, heeft u gerookt of geboerd? Die details bepalen of de ademanalyse als bewijs mag dienen.
Vraag om tegenonderzoek bij een bloedproef
Na een bloedafname heeft u het recht op een tegenonderzoek van het tweede buisje, binnen twee weken na de uitslag. Dat recht wordt zelden gebruikt en vaak niet goed meegedeeld — wij bewaken de termijn.
Reken op twee sporen
Naast de strafzaak volgt vrijwel altijd een CBR-maatregel: een cursus (LEMA of EMA), een onderzoek naar uw rijgeschiktheid of een schorsing. Dat is een apart, bestuursrechtelijk traject met eigen termijnen. Wij bewaken beide.
Wat staat er in artikel 8 WVW?
Artikel 8 kent verschillende verboden. Het eerste lid verbiedt het besturen van een voertuig onder zodanige invloed van een stof — alcohol, drugs of medicijnen — dat u niet tot behoorlijk besturen in staat moet worden geacht; daarvoor geldt geen grenswaarde, maar het OM moet dan bewijzen dat u beïnvloed was. Het tweede en derde lid bevatten de vaste alcoholgrenzen, het vijfde lid de vaste drugsgrenzen.
Het verbod geldt voor iedere bestuurder van een voertuig, dus ook voor fietsers, e-bikers en bestuurders van een scooter of fatbike, en voor de begeleider van een 17-jarige bestuurder. Voor fietsers gelden dezelfde promillages, maar lagere straffen.
De grenswaarden voor alcohol
Voor ervaren bestuurders ligt de grens op 0,5 promille in het bloed of 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht. Voor beginnend bestuurders — in de regel wie korter dan vijf jaar een rijbewijs heeft, of korter dan zeven jaar als het eerste rijbewijs vóór het achttiende jaar is afgegeven — geldt 0,2 promille of 88 microgram per liter. Wie zonder rijbewijs rijdt, wordt behandeld als beginnend bestuurder.
Vanaf 1,3 promille (570 µg/l) voor ervaren en 0,8 promille (350 µg/l) voor beginnend bestuurders is de politie verplicht het rijbewijs in te vorderen. Vanaf 1,8 promille (785 µg/l) schorst het CBR de geldigheid van het rijbewijs en volgt een onderzoek naar de rijgeschiktheid.
De grenswaarden voor drugs en combinatiegebruik
Sinds 2017 gelden vaste grenswaarden in het bloed voor amfetamine, methamfetamine, MDMA, cocaïne, cannabis (THC), heroïne en morfine en GHB. Voor THC is de grens 3,0 microgram per liter bloed, voor cocaïne en amfetamine 50 microgram per liter. Na een speekseltest of een oogtest volgt een bloedafname door een arts of verpleegkundige; de uitslag komt van een geaccrediteerd laboratorium.
Bij gecombineerd gebruik — twee soorten drugs, of drugs met alcohol — gelden veel lagere grenzen: voor THC 1,0 microgram per liter, voor cocaïne en amfetamine 10 respectievelijk 25 microgram per liter, en voor alcohol 0,2 promille. Combinatiegebruik wordt door het OM vrijwel altijd gedagvaard, met een taakstraf en een lange rijontzegging als uitgangspunt.
Welke straf staat op artikel 8 WVW?
Rijden onder invloed is een misdrijf met een maximum van een jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie, plus een ontzegging van de rijbevoegdheid van maximaal vijf jaar — tien jaar bij recidive binnen vijf jaar. Weigering van het onderzoek kent een eigen strafbepaling met dezelfde maximale rijontzegging.
In de praktijk werkt het OM met een schalenstelsel. Voor een ervaren automobilist zonder eerdere veroordeling: tot 0,8 promille een geldboete van enkele honderden euro’s; tussen 0,8 en 1,3 promille een hogere boete; vanaf 1,3 promille een boete met een onvoorwaardelijke rijontzegging van vier maanden en meer; vanaf ongeveer 2,4 promille een taakstraf met een jaar ontzegging, oplopend tot 100 uur taakstraf en 22 maanden ontzegging bij de hoogste waarden. Bij recidive schuift alles minstens een schaal op en volgt vaker gevangenisstraf. Drugs: bij een eerste enkelvoudig gebruik een geldboete van rond de 850 euro; bij combinatiegebruik een taakstraf van 50 uur en negen maanden ontzegging. Beginnend bestuurders en bromfietsers kennen eigen tabellen.
Recidive: het rijbewijs van rechtswege ongeldig
Wie binnen vijf jaar na een eerdere onherroepelijke veroordeling voor rijden onder invloed opnieuw wordt veroordeeld voor een feit met meer dan 1,3 promille, drugs of een weigering, verliest zijn rijbewijs van rechtswege (artikel 123b WVW). Dat is geen straf van de rechter maar een automatisch gevolg: het rijbewijs is ongeldig voor alle categorieën en u moet opnieuw examen doen.
Ook een strafbeschikking telt als veroordeling. Juist bij een tweede zaak is het daarom van belang de eerste zaak niet zomaar te betalen en bij de tweede zaak alles uit de kast te halen. Wij toetsen of aan alle voorwaarden voor die recidiveregeling is voldaan.
Welke verweren zijn kansrijk?
De Hoge Raad eist dat een "onderzoek" in de zin van artikel 8 alleen als bewijs geldt als de waarborgen zijn nageleefd waarmee de wetgever dat onderzoek heeft omringd. Bij de ademanalyse: een wachttijd van twintig minuten na de vordering, een goedgekeurd en geijkt apparaat, een bevoegde ambtenaar en twee metingen. Bij bloedonderzoek: afname door een arts of verpleegkundige, verzending van het monster "zo spoedig mogelijk" naar een geaccrediteerd laboratorium, en een correcte mededeling van het recht op tegenonderzoek. Wordt een van die strikte waarborgen geschonden, dan is de uitslag onbruikbaar en volgt vrijspraak.
Daarnaast toetsen wij of u wel "bestuurder" was (stilstaand met draaiende motor, duwen, slapen in de auto), of u werkelijk beginnend bestuurder was, of bij medicijnen het eerste lid wel bewezen kan worden, en of de verdenking en de vordering tot het onderzoek rechtmatig waren. Bij een weigering: was er een geldig bevel, en was meewerken medisch wel mogelijk?
Het CBR: LEMA, EMA, onderzoek en schorsing
De politie meldt iedere aanhouding voor alcohol of drugs aan het CBR. Vanaf 0,8 promille legt het CBR een lichte educatieve maatregel alcohol (LEMA) op, vanaf 1,0 promille de zwaardere EMA, en vanaf 1,8 promille — of bij weigering, of bij een derde aanhouding in vijf jaar — een onderzoek naar de rijgeschiktheid met schorsing van het rijbewijs. Bij drugs volgt een educatieve maatregel drugs of een onderzoek. Voor beginnend bestuurders liggen alle grenzen lager. De kosten zijn voor u.
Tegen een CBR-besluit staat bezwaar en beroep open, met korte termijnen. Het alcoholslot bestaat niet meer. Wij bewaken de strafzaak en het CBR-traject in samenhang, zodat een verklaring in de ene procedure u niet schaadt in de andere.
Meer over rijden onder invloed
Is uw rijbewijs ingevorderd? Lees onze pagina’s over rijbewijs ingevorderd na alcohol, na drugs, het klaagschrift tot teruggave en het CBR-onderzoek. Rijden onder invloed werkt ook door als strafverzwaring bij artikel 6 WVW en artikel 5a WVW. Het overzicht staat op de pagina verkeersdelicten.
Direct hulp na een aanhouding voor rijden onder invloed
Het OM beslist binnen tien dagen over uw rijbewijs en de termijn voor tegenonderzoek is twee weken. Bel 06 20 44 68 60 of gebruik het contactformulier; wij vragen het proces-verbaal en het ijkrapport op en beoordelen dezelfde werkdag uw kansen. Het eerste telefoongesprek is gratis.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel alcohol ben ik strafbaar?
Vanaf 0,5 promille (220 µg/l ademalcohol) voor ervaren bestuurders en 0,2 promille (88 µg/l) voor beginnend bestuurders. Ook wie zonder rijbewijs rijdt, valt onder de lage grens.
Wanneer wordt mijn rijbewijs ingevorderd?
Verplicht vanaf 1,3 promille (570 µg/l) voor ervaren en 0,8 promille (350 µg/l) voor beginnend bestuurders, en bij weigering. Het OM beslist binnen tien dagen over teruggave; wij dienen zo nodig een klaagschrift in.
Kan ik de ademanalyse aanvechten?
Ja. De wachttijd van twintig minuten, de ijking en goedkeuring van het apparaat, de bevoegdheid van de ambtenaar en de dubbele meting zijn strikte waarborgen. Een schending maakt de uitslag onbruikbaar.
Wat gebeurt er als ik weiger te blazen?
Weigeren is zelfstandig strafbaar en wordt bestraft alsof u ruim twee promille had, inclusief een rijontzegging van negen maanden of meer en een CBR-onderzoek. Weigeren is dus vrijwel nooit verstandig.
Ik heb geblowd. Vanaf wanneer ben ik strafbaar?
Vanaf 3,0 microgram THC per liter bloed bij enkelvoudig gebruik, en vanaf 1,0 microgram bij gecombineerd gebruik met alcohol of andere drugs. THC is dagen na gebruik nog meetbaar.
Wat is combinatiegebruik en waarom is dat zo zwaar?
Twee soorten drugs, of drugs met alcohol. De grenswaarden zijn dan veel lager en het OM dagvaardt vrijwel altijd, met als uitgangspunt een taakstraf van 50 uur en negen maanden rijontzegging.
Ik ben binnen vijf jaar opnieuw aangehouden. Wat betekent dat?
Strengere uitgangspunten en, bij meer dan 1,3 promille, drugs of weigering, verlies van uw rijbewijs van rechtswege (artikel 123b WVW). U moet dan opnieuw examen doen. Juist nu loont grondig verweer.
Welke maatregel legt het CBR op?
Vanaf 0,8 promille een LEMA, vanaf 1,0 promille een EMA, vanaf 1,8 promille of bij weigering een onderzoek naar de rijgeschiktheid met schorsing van het rijbewijs. Bij drugs een educatieve maatregel drugs of een onderzoek. De kosten zijn voor u.