Artikel 6 WVW: een ongeval met letsel of de dood door schuld — alles draait om de mate van schuld
Een verkeersongeval met zwaar letsel of een dodelijke afloop is voor iedereen ingrijpend, ook voor de bestuurder die het veroorzaakte. Artikel 6 WVW maakt daarvan een misdrijf als het ongeval aan uw schuld te wijten is. Maar schuld in strafrechtelijke zin is iets anders dan "het is mijn fout": het vereist aanmerkelijke onvoorzichtigheid. Precies daar wordt de zaak gewonnen of verloren.
Verklaar niet voordat u ons heeft gesproken
Na een ernstig ongeval is de neiging groot om schuld op u te nemen. Een verklaring over wat u "had moeten zien" of "te laat opmerkte" wordt het belangrijkste bewijs tegen u. U heeft zwijgrecht; gebruik het tot wij het dossier kennen.
Werk mee aan het alcohol- of drugsonderzoek
Weigeren is zelfstandig strafbaar en verhoogt de maximumstraf met de helft. Werk mee, maar let op de procedure: de waarborgen rond ademanalyse en bloedafname zijn strikt en worden geregeld geschonden.
Bewaar alles over de situatie
Dashcambeelden, foto’s, de staat van het wegdek, verlichting, weer en zicht, namen van getuigen. De mate van schuld wordt beoordeeld naar het geheel van omstandigheden — en die moeten in het dossier komen.
Reken op invordering en een lang traject
Het rijbewijs wordt vaak ingenomen; een klaagschrift kan teruggave opleveren. De zaak zelf komt bij de meervoudige kamer of de politierechter en kan maanden duren. Wij begeleiden u ook in het contact met nabestaanden of slachtoffers.
Wat staat er in artikel 6 WVW?
Artikel 6 verbiedt iedere verkeersdeelnemer "zich zodanig te gedragen dat een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval plaatsvindt waardoor een ander wordt gedood of waardoor een ander zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening van de normale bezigheden ontstaat".
Drie elementen moeten bewezen worden: een gedraging van u, een ongeval met dood of (zwaar) letsel bij een ander, en het causale verband tussen beide. En bovenal: schuld. Het OM legt vrijwel altijd artikel 5 WVW subsidiair ten laste, voor het geval de schuld niet bewezen kan worden.
Wat is "schuld" in de zin van artikel 6?
De Hoge Raad eist een aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid. Sinds het Black-out-arrest van 2004 geldt dat het aankomt op het geheel van de gedragingen, de aard en ernst daarvan en de overige omstandigheden. De ernst van de gevolgen zegt op zichzelf niets over de schuld: een dodelijk ongeval kan het gevolg zijn van een fout die strafrechtelijk géén schuld oplevert.
In oktober 2024 heeft de Hoge Raad dat kader aangescherpt (ECLI:NL:HR:2024:1398): een enkel moment van onoplettendheid is niet per definitie onvoldoende voor schuld. Als de verkeerssituatie bijzondere aandacht vergt — een druk kruispunt, een zebrapad, een fietsoversteek — kan ook een kort moment van onoplettendheid "zeer onvoorzichtig" zijn. Het verweer moet dus verder gaan dan "het was maar een moment".
Roekeloosheid: de zwaarste schuldvorm
Bestaat de schuld in roekeloosheid, dan verdubbelt de maximumstraf. Tot 2020 legde de Hoge Raad roekeloosheid zeer beperkt uit: buitengewoon onvoorzichtig gedrag waardoor een zeer ernstig gevaar ontstond, waarvan de bestuurder zich bewust was of had moeten zijn — denk aan een kat-en-muisspel, een snelheidswedstrijd of een vlucht voor de politie.
Sinds 1 januari 2020 is van roekeloosheid "in elk geval" sprake als het gedrag ook onder artikel 5a WVW valt: opzettelijk en in ernstige mate de verkeersregels schenden met te duchten levensgevaar. De Hoge Raad heeft in 2024 (ECLI:NL:HR:2024:1405) bevestigd dat de wetgever daarmee het bereik bewust heeft verruimd. Verweer tegen roekeloosheid is daarom verweer tegen het opzet en de "ernstige mate" van artikel 5a.
Welke straf staat op artikel 6 WVW?
De wet kent een oplopende reeks. Bij een ongeval met letsel: maximaal een jaar en zes maanden gevangenisstraf; bij een dodelijk ongeval: maximaal drie jaar. Bij roekeloosheid: drie jaar respectievelijk zes jaar. Reed u onder invloed of weigerde u het onderzoek, dan kunnen die maxima met de helft worden verhoogd. Daarnaast dreigt een ontzegging van de rijbevoegdheid van maximaal vijf jaar, en tien jaar bij recidive.
Rechters oriënteren zich op landelijke uitgangspunten (LOVS) die verschillen naar mate van schuld, ernst van het letsel en alcoholgebruik. Enkele voorbeelden voor een dodelijk ongeval: bij aanmerkelijke schuld zonder alcohol een taakstraf van 240 uur en een jaar rijontzegging; bij ernstige schuld zes maanden gevangenisstraf en twee jaar ontzegging; bij een zeer hoge mate van schuld met een hoog promillage vier jaar gevangenisstraf en vijf jaar ontzegging. Bij letsel liggen de uitgangspunten aanzienlijk lager, tot een geldboete en drie maanden ontzegging. Persoonlijke omstandigheden, de houding tegenover slachtoffers en de gevolgen voor de bestuurder zelf wegen zwaar mee.
Welke verweren zijn kansrijk?
De kern is het schuldverweer: waren de gedragingen, in hun geheel en in de concrete situatie, aanmerkelijk onvoorzichtig? Daarnaast het causaliteitsverweer: droeg het gedrag van het slachtoffer of een derde bij, en zou het ongeval ook zonder uw fout zijn gebeurd? Verontschuldigbare onmacht — een onvoorzienbare black-out, een plotselinge medische oorzaak, een technisch gebrek — sluit schuld uit, mits die oorzaak niet aan u te wijten was.
Verder toetsen wij de medische kwalificatie van het letsel (is het werkelijk "zwaar lichamelijk letsel" of tijdelijke ziekte?), de betrouwbaarheid van de verkeersongevallenanalyse en de reconstructie, en — bij alcohol of drugs — de naleving van de strikte waarborgen rond het onderzoek. Valt het onderzoek weg, dan vervalt de strafverzwaring en verandert het beeld van de zaak.
Slachtoffers, nabestaanden en de schadeclaim
Bij artikel 6 staan slachtoffers of nabestaanden vrijwel altijd in de rechtszaal, met spreekrecht en vaak een vordering als benadeelde partij. Dat maakt de zitting emotioneel zwaar en beïnvloedt de strafmaat. Hoe u zich vóór de zitting opstelt — contact, medeleven, erkenning zonder juridische schuldbekentenis — telt mee.
Wij begeleiden dat proces zorgvuldig en voeren tegelijk inhoudelijk verweer tegen de vordering: de WAM-verzekeraar dekt de schade meestal, en niet elke gevorderde post hoort in de strafzaak thuis.
Meer over verkeersdelicten
Artikel 6 hangt nauw samen met artikel 5 WVW (het vangnet bij vrijspraak van schuld), artikel 5a WVW (roekeloosheid), artikel 7 WVW (verlaten van de plaats van het ongeval) en artikel 8 WVW (rijden onder invloed als strafverzwaring). Het overzicht staat op de pagina verkeersdelicten.
Direct hulp na een ernstig ongeval
Bent u betrokken bij een ongeval met letsel of een dodelijke afloop, bel dan vóór uw verhoor 06 20 44 68 60 of gebruik het contactformulier. Wij reageren dezelfde werkdag, ook in het weekend bij spoed. Het eerste telefoongesprek is gratis.
Veelgestelde vragen
Ik heb een ongeval veroorzaakt met letsel. Ben ik dan automatisch strafbaar?
Nee. Artikel 6 vereist schuld in de zin van aanmerkelijke onvoorzichtigheid. Een verkeersfout is niet automatisch strafrechtelijke schuld; het OM moet dat bewijzen aan de hand van het geheel van uw gedragingen en de omstandigheden.
Wat is het verschil tussen schuld en roekeloosheid?
Roekeloosheid is de zwaarste schuldvorm en verdubbelt de maximumstraf. Sinds 2020 is er in elk geval sprake van roekeloosheid als uw gedrag ook onder artikel 5a WVW valt: opzettelijk en in ernstige mate de verkeersregels schenden met te duchten levensgevaar.
Welke straf kan ik verwachten bij een dodelijk ongeval?
Dat loopt van een taakstraf met een jaar rijontzegging (aanmerkelijke schuld, geen alcohol) tot meerdere jaren gevangenisstraf met vijf jaar ontzegging (zeer hoge mate van schuld met alcohol). De mate van schuld, het alcoholgebruik en uw persoonlijke omstandigheden zijn bepalend.
Ik had even niet opgelet. Is dat schuld?
Dat hangt af van de situatie. De Hoge Raad oordeelde in 2024 dat een kort moment van onoplettendheid schuld kán opleveren als de verkeerssituatie bijzondere aandacht vergde. Op een overzichtelijke, rustige weg ligt dat anders dan bij een oversteekplaats. Wij bouwen het verweer op de concrete omstandigheden.
Wat als ik een black-out of een medisch probleem had?
Verontschuldigbare onmacht sluit schuld uit, mits de oorzaak niet voorzienbaar was en niet aan u te wijten is. Medische onderbouwing is dan essentieel; wij schakelen waar nodig een deskundige in.
Raak ik mijn rijbewijs kwijt?
Bij een ongeval met ernstig letsel of de dood wordt het rijbewijs vaak ingevorderd. Het OM beslist binnen tien dagen; met een klaagschrift vragen wij teruggave. De rechter kan later een ontzegging tot vijf jaar opleggen.
Moet ik de schade van het slachtoffer betalen?
De letsel- en overlijdensschade wordt in de regel gedekt door uw WAM-verzekeraar. Het slachtoffer of de nabestaanden kunnen zich als benadeelde partij voegen in de strafzaak; wij voeren daar inhoudelijk verweer tegen waar dat nodig is.