Artikel 11 WVW: joyriding — andermans auto gebruiken zonder toestemming
Joyriding is het opzettelijk en zonder recht gebruiken van een motorrijtuig van een ander op de openbare weg. Het is een misdrijf, maar een lichter dan diefstal: de joyrider wil de auto niet houden, alleen rijden. De grens tussen die twee, en de vraag of er misschien wél toestemming was, bepaalt de uitkomst. Opvallend vaak gaat het om jongeren — en dan gelden eigen regels.
Verklaar niet over uw bedoeling
Het verschil tussen joyriding en diefstal zit in wat u met de auto wilde. Een verklaring over "even lenen" of "later terugbrengen" lijkt onschuldig, maar vult het opzet in. Overleg eerst met ons.
Leg vast wie toestemming gaf
Had u de sleutel van de eigenaar, van een familielid, van een vriend die de auto zelf geleend had? Berichten en getuigen over die toestemming zijn vaak het hele verweer.
Is uw kind de verdachte? Ga mee naar het verhoor
Minderjarigen hebben recht op bijstand van een advocaat én van een ouder tijdens het verhoor. Wat een jongere in dat gesprek zegt, bepaalt de rest van de zaak. Bel ons vóór het verhoor.
Reken op een schadeclaim
De eigenaar of diens verzekeraar vordert vaak schade — ook als u niets heeft beschadigd. Wij toetsen die vordering op onderbouwing en omvang.
Wat staat er in artikel 11 WVW?
Artikel 11 luidt: "Het is verboden opzettelijk wederrechtelijk een aan een ander toebehorend motorrijtuig op de weg te gebruiken." Vier bestanddelen: opzet, wederrechtelijkheid (geen toestemming van de rechthebbende), een motorrijtuig van een ander, en gebruik op de weg. Een fiets valt er niet onder; een scooter, auto of motor wel.
"Gebruiken" is in de eerste plaats besturen, maar volgens de rechtspraak kan ook de inzittende die nauw en bewust samenwerkt met de bestuurder als medepleger worden veroordeeld. Enkel meerijden is daarvoor niet voldoende: de passagier moet een wezenlijke bijdrage hebben geleverd.
Joyriding of diefstal? Het verschil zit in het opzet
Diefstal (artikel 310 Sr) en verduistering (artikel 321 Sr) vereisen het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening: u wilde over de auto beschikken als was het uw eigen. Joyriding is tijdelijk gebruik zonder die bedoeling. Dat verschil is groot: op diefstal staat maximaal vier jaar gevangenisstraf, op joyriding zes maanden.
Het OM legt daarom vaak diefstal primair en joyriding subsidiair ten laste. Waar de auto is achtergelaten, hoe lang hij is gebruikt, of er onderdelen zijn verkocht en of de auto verborgen is gehouden, bepalen welke kwalificatie standhoudt. Wij sturen op de lichtste kwalificatie die het dossier toelaat.
Welke straf staat op artikel 11 WVW?
Joyriding is een misdrijf met een maximum van zes maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie. Bijzonder is dat artikel 11 niet voorkomt in de lijst van feiten waarvoor de rechter een ontzegging van de rijbevoegdheid kan opleggen: bij uitsluitend joyriding is een rijontzegging dus niet mogelijk.
In de praktijk wordt een eerste, kortdurende joyride door een volwassene vaak afgedaan met een geldboete of een taakstraf; bij minderjarigen met Halt, een taakstraf of een jeugddetentie in ernstiger gevallen. Komen er schade, een aanrijding, alcohol of rijden zonder rijbewijs bij, dan stapelen de feiten zich op en wordt de straf aanzienlijk zwaarder.
Jongeren en joyriding
Een groot deel van de joyridingzaken betreft jongeren tussen de 14 en 20 jaar: de auto van de ouders, de scooter van een vriend. Voor minderjarigen geldt het jeugdstrafrecht, met de nadruk op pedagogische afdoening — maar ook een Halt-afdoening of een taakstraf komt in de justitiële documentatie en kan een VOG bemoeilijken.
Bovendien rijden jongeren vrijwel altijd zonder rijbewijs (artikel 107 WVW) en zonder verzekering die het gebruik dekt. Wij zorgen dat het verhoor niet zonder bijstand plaatsvindt en sturen op een afdoening die de toekomst van de jongere zo min mogelijk belast.
Welke verweren zijn kansrijk?
Het meest gevoerde verweer is toestemming: de eigenaar, of iemand die namens de eigenaar mocht beslissen, had het gebruik toegestaan of u mocht daar redelijkerwijs van uitgaan. Dan ontbreekt de wederrechtelijkheid of het opzet daarop. Een auto die u eerder vaker mocht gebruiken, is daarbij een sterk argument.
Daarnaast: u was slechts passagier zonder bewuste samenwerking; het gebruik vond niet plaats "op de weg" maar op een afgesloten terrein; het voertuig is geen motorrijtuig; of de kwalificatie is onjuist en had andersom moeten zijn. Ook toetsen wij de herkenning — bij joyriding wordt de bestuurder vaak pas achteraf op camerabeelden aangewezen.
De schade en de verzekering
De WAM-verzekeraar van de eigenaar vergoedt schade aan derden ook bij joyriding, maar verhaalt die vervolgens op de joyrider. Schade aan de auto zelf wordt vaak rechtstreeks gevorderd, in de strafzaak als benadeelde partij of daarbuiten.
Wij voeren verweer tegen vorderingen die onvoldoende zijn onderbouwd of te ruim zijn berekend, en adviseren over een regeling waar dat de strafzaak ten goede komt.
Meer over verkeersdelicten en jongeren
Lees ook onze pagina’s over diefstal en verduistering, over jeugdstrafrecht en over rijden onder invloed (art. 8 WVW), dat bij joyriding vaak meespeelt. Het overzicht staat op de pagina verkeersdelicten.
Direct hulp bij een verdenking van joyriding
Of het nu om uzelf of om uw kind gaat: bel 06 20 44 68 60 vóór het verhoor of gebruik het contactformulier. Wij beoordelen dezelfde werkdag of het diefstal of joyriding is, of er toestemming was en welke afdoening haalbaar is. Het eerste telefoongesprek is gratis.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen joyriding en diefstal?
Diefstal vereist dat u de auto wilde toe-eigenen; joyriding is tijdelijk gebruik zonder die bedoeling. Het strafmaximum is vier jaar tegenover zes maanden. Het OM legt vaak beide ten laste; wij sturen op de lichtste kwalificatie.
Welke straf staat op joyriding?
Maximaal zes maanden gevangenisstraf of een geldboete. In de praktijk bij een eerste keer meestal een geldboete of taakstraf; bij minderjarigen Halt of een taakstraf. Een rijontzegging is bij alleen joyriding wettelijk niet mogelijk.
Ik zat alleen als passagier in de auto. Ben ik strafbaar?
Alleen als u nauw en bewust samenwerkte met de bestuurder, bijvoorbeeld door het plan te maken of de sleutel te regelen. Enkel meerijden is onvoldoende voor medeplegen.
Mijn kind heeft in mijn auto gereden zonder mijn toestemming. Is dat joyriding?
Formeel ja, maar het OM vervolgt zelden als de ouder geen aangifte doet. Reed uw kind zonder rijbewijs of veroorzaakte het schade, dan komen andere feiten in beeld. Bel ons voordat er een verhoor plaatsvindt.
Ik mocht de auto eerder ook gebruiken. Is dat een verweer?
Ja. Eerdere toestemming kan meebrengen dat u er redelijkerwijs van mocht uitgaan dat u de auto ook nu mocht gebruiken; dan ontbreekt het opzet op de wederrechtelijkheid.
Krijg ik een strafblad door joyriding?
Ja, een veroordeling of strafbeschikking komt in de justitiële documentatie en kan een VOG-aanvraag bemoeilijken. Ook bij minderjarigen. Wij sturen op een afdoening die dat zo veel mogelijk beperkt.