Artikel 10 WVW: het wedstrijdverbod — van straatrace tot "even optrekken" bij het stoplicht
Het houden van of deelnemen aan een wedstrijd met voertuigen op de openbare weg is verboden. Artikel 10 WVW zelf is een overtreding met een bescheiden straf, maar wie van een straatrace wordt verdacht, krijgt in de praktijk vaak veel meer voor zijn kiezen: zeer gevaarlijk rijgedrag (art. 5a), bij een ongeval roekeloosheid (art. 6) en niet zelden verbeurdverklaring van de auto. De kwalificatie is dus alles.
Verklaar niet over een afspraak of een tegenstander
Een wedstrijd vereist dat prestaties werden vergeleken. Verklaringen als "we wilden kijken wie het snelst was" of appjes waarin een race wordt afgesproken, leveren precies dat bewijs. Zwijg tot wij het dossier kennen.
Reken op invordering en beslag
Bij een vermoede straatrace neemt de politie het rijbewijs vaak in en wordt de auto regelmatig in beslag genomen met het oog op verbeurdverklaring. Tegen beide kan snel worden opgekomen via een klaagschrift.
Bewaar uw eigen beeldmateriaal
Dashcam, telefoon, sociale media: het OM verzamelt het allemaal. Verwijder niets — dat kan zelfstandig strafbaar zijn — maar deel het ook niet. Laat ons beoordelen wat het werkelijk laat zien.
Laat de kwalificatie toetsen
Wedstrijd (art. 10), zeer gevaarlijk rijgedrag (art. 5a) of alleen een snelheidsovertreding? Het verschil is een boete tegenover twee jaar gevangenisstraf. Daar begint ons verweer.
Wat staat er in artikel 10 WVW?
Artikel 10 verbiedt "op de weg een wedstrijd met voertuigen te houden of daaraan deel te nemen". Onder wedstrijd verstaat de wet elk rijden met voertuigen "ter vaststelling of vergelijking van prestaties hetzij van de deelnemers, hetzij van de voertuigen, hetzij van onderdelen daarvan, hetzij van bedrijfsstoffen". Als deelnemer geldt niet alleen de bestuurder, maar ook de eigenaar of houder die zijn voertuig laat deelnemen.
Een wedstrijd hoeft dus niet georganiseerd te zijn. Twee auto’s die bij een stoplicht afspreken wie het eerst bij de volgende kruising is, vallen er al onder. Voor georganiseerde evenementen kan de wegbeheerder een ontheffing verlenen, met een verzekeringsplicht.
Welke straf staat op artikel 10 WVW?
Artikel 10 op zichzelf is een overtreding: maximaal twee maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie, met een ontzegging van de rijbevoegdheid van maximaal twee jaar (vier jaar bij recidive binnen twee jaar). Die strafbedreiging is bij de wetswijziging van 2020 niet verhoogd.
Het OM legt daarom bij een straatrace vrijwel altijd óók artikel 5a WVW ten laste: opzettelijk en in ernstige mate de verkeersregels schenden met te duchten levensgevaar. Dat is een misdrijf met twee jaar gevangenisstraf en vijf jaar ontzegging als maximum, en een straatrace is bij uitstek het "samenstel van gedragingen" waarvoor de OM-richtlijn vier weken gevangenisstraf en zes maanden ontzegging als uitgangspunt neemt.
Bij een ongeval: roekeloosheid
Leidt een straatrace tot een ongeval met letsel of de dood, dan is artikel 6 WVW aan de orde en geldt de schuld als roekeloosheid. De Hoge Raad noemde de snelheidswedstrijd al vóór 2020 als schoolvoorbeeld van roekeloosheid; sinds 2020 volgt die kwalificatie rechtstreeks uit de koppeling met artikel 5a. Het strafmaximum is dan zes jaar gevangenisstraf bij een dodelijk ongeval — en anderhalf keer zoveel bij alcohol.
Ook de medewedstrijder die niet zelf de aanrijding veroorzaakte, loopt risico: het OM construeert bij straatraces geregeld medeplegen, omdat beide bestuurders bewust samenwerkten in het gevaarlijke gedrag. Verweer tegen die toerekening is een vak apart.
Verbeurdverklaring van de auto
Bij straatraces vordert het OM regelmatig verbeurdverklaring van het voertuig waarmee het feit is gepleegd. Dat kan ook als de auto op naam van een ander staat, als die wist of redelijkerwijs kon vermoeden waarvoor de auto werd gebruikt. Bij een lease- of financieringsauto ligt dat anders.
Tegen het beslag kan een klaagschrift worden ingediend, en op de zitting voeren wij verweer tegen de proportionaliteit van de verbeurdverklaring: de waarde van de auto staat vaak in geen verhouding tot het feit.
Welke verweren zijn kansrijk?
Het eerste verweer is dat er geen "wedstrijd" was: gelijktijdig hard optrekken is nog geen vergelijking van prestaties als er geen afspraak, geen tegenstander en geen finish was. Dat u toevallig naast een andere hardrijder reed, maakt u geen deelnemer. Ook de eigenaar die zijn auto uitleende zonder te weten van een race, valt buiten het artikel.
Tegen artikel 5a voeren wij het opzet- en het ernstige-mate-verweer, en toetsen wij de snelheidsmeting en de waarneming van verbalisanten. Is er niet meer dan een enkele snelheidsoverschrijding bewezen, dan hoort de zaak thuis bij een gewone snelheidsovertreding of artikel 5 — en niet bij een misdrijf.
Meer over verkeersdelicten
Lees ook over zeer gevaarlijk rijgedrag (art. 5a WVW), het ongeval door schuld van artikel 6 WVW en een rijbewijs ingevorderd na te hard rijden. Het overzicht staat op de pagina verkeersdelicten.
Direct hulp bij een verdenking van een straatrace
Bij een straatrace staan uw rijbewijs, uw auto en uw vrijheid op het spel. Bel 06 20 44 68 60 of gebruik het contactformulier; wij dienen dezelfde werkdag een klaagschrift in tegen invordering en beslag en beoordelen de kwalificatie. Het eerste telefoongesprek is gratis.
Veelgestelde vragen
Is een straatrace een misdrijf?
Artikel 10 WVW zelf is een overtreding, maar een straatrace wordt vrijwel altijd óók vervolgd als zeer gevaarlijk rijgedrag (artikel 5a WVW), een misdrijf met maximaal twee jaar gevangenisstraf en vijf jaar rijontzegging.
Wanneer is er sprake van een wedstrijd?
Bij elk rijden om prestaties van bestuurders of voertuigen te vergelijken. Een afspraak bij het stoplicht is genoeg; een georganiseerd evenement is niet vereist. Zonder vergelijking van prestaties — geen tegenstander, geen afspraak — is er geen wedstrijd.
Kan mijn auto verbeurd worden verklaard?
Ja, dat vordert het OM bij straatraces regelmatig, ook bij een auto op naam van een ander die wist waarvoor de auto werd gebruikt. Wij voeren verweer tegen het beslag en tegen de proportionaliteit.
Ik reed toevallig naast iemand die hard optrok. Ben ik deelnemer?
Niet zonder meer. Deelname vereist dat u zelf meedeed aan de vergelijking van prestaties. Toevallig gelijktijdig rijden is geen wedstrijd; het OM moet de afspraak of samenwerking bewijzen.
Wat als er een ongeval is gebeurd tijdens de race?
Dan wordt artikel 6 WVW ten laste gelegd en geldt uw gedrag als roekeloosheid: tot zes jaar gevangenisstraf bij een dodelijk ongeval. Ook de medewedstrijder die niet botste, kan als medepleger worden vervolgd.